vzw Wintertuin NL

Om de waardevolste delen van het Ursulineninstituut voor de toekomst te vrijwaren en voor een breder publiek toegankelijk te maken, beslist de congregatie van Onze-Lieve-Vrouw Waver om over te gaan tot de oprichting van een specifieke erfgoedvereniging. Als op 15 december 1994 de vzw Wintertuin Onze-Lieve-Vrouw-Waver met zes stichtende leden tot stand komt, wordt het maatschappelijk doel dan ook expliciet omschreven als identificatie, studie, beveiliging, onderhoud, conservatie, restauratie, valorisering, alsmede de integratie in het kader van de hedendaagse maatschappij (…) van het roerend en onroerend cultuurbezit, alsmede van de landschappen.
Verder wordt in de statuten van deze nieuwe vereniging gestipuleerd dat de monumentale delen van het instituut voor het publiek toegankelijk gemaakt moeten worden in de mate van het mogelijke en op een wijze en onder voorwaarden die in overeenstemming zijn met hun socio-culturele bestemming.

 

Bij notariële akte van 28 september 1995 verkrijgt de vzw Wintertuin erfpacht zowel over het voorgebouw - het spreekkamergebouw met een geschatte totale oppervlakte van circa 3640 m² - en de aansluitende binnentuin, als over de kloosterkerk - met inbegrip van de onderliggende cryptezaal en 'cenakel'.

Ondertussen realiseerde deze erfgoedvereniging - met steun van de congregatie en de Vlaamse, provinciale en gemeentelijke overheden - reeds vier belangrijke en noodzakelijke restauratiedossiers. Verder is intensief nagedacht over een geschikte herbestemming van dit belangrijk roerend en onroerend erfgoedgeheel en werd ook onderzoek uitgevoerd naar heel wat aspecten.

 

In maart 2007 voltooide het Kadoc een uitvoerige rapportage met globale inventarisering van het aanwezige erfgoed en met formulering van aanbevelingen inzake de toekomst van de erfgoedsite als geheel. Dit rapport, dat ook de resultaten van eerder onderzoek meenam, beschrijft het erfgoed als rijk, divers en uniek.
Die uniciteit hangt samen met het feit dat het erfgoed in situ bewaard bleef, in de context waarin het meer dan 150 jaar functioneerde. Ze kunnen dan ook in hun samenhang worden bestudeerd. Dat laat toe vast te stellen hoe het katholieke pensionaatsmeisje en een onderwijscongregatie leefden en werkten. Ook de combinatie katholicisme-Kerk-congregatie tegenover de verrassende aanwezigheid van art nouveau draagt sterk bij tot het unieke karakter van dit waardevol erfgoedgeheel.
Vandaag tracht vzw Wintertuin, met ondersteuning van diverse overheden en instellingen waaronder de gemeente Sint-Katelijne-Waver, de provincie Antwerpen en vzw Kempens Landschap, een gestructureerde erfgoedwerking en cultuurtoeristische ontsluiting uit te bouwen die voldoende inkomsten kan genereren om het aan haar toevertrouwde erfgoedgeheel voor volgende generaties veilig te stellen.

 

Ook het Sint-Ursula Instituut is, sinds de erfpachtoverdracht van de schoolgebouwen aan haar vzw, actief bezig met de geleidelijke uitvoering van een masterplan, opgesteld in samenwerking met Studiegroep Omgeving uit Antwerpen-Berchem waarin de belangrijkste verschuivingen en evoluties op functioneel, pedagogisch en (brand)technisch vlak werden geschetst. Dit leidde ondertussen tot een aantal respectvolle aanpassingen van het complex aan de hedendaagse normen en eisen op deze gebieden met onder meer plaatsing van een nieuwe lift en realisatie van compartimentering, moderne toiletpaviljoenen, fietsenstallingen, een overdekking aan de Sint-Ceciliazaal en een nieuwe (brandweer)toegang.
Daarnaast onderging het park in 1998, eveneens na de erfpachtoverdracht van dit groengeheel aan de school, zeer ingrijpende maar grotendeels noodzakelijke aanpassingswerken onder leiding van tuinarchitect Peter Joos uit Sint-Niklaas en gesuperviseerd door het toenmalige bestuur Monumenten & Landschappen.